Kiracı evden çıkarken en çok tartışılan konulardan biri, depozitodan ne kadar kesileceğidir. Tartışmanın büyümesine çoğu zaman aynı eksiklik yol açar: girişteki durum, çıkıştaki durum ve teslim edilen anahtarlar açık biçimde kayda alınmamıştır. “Ev temizdi” veya “her şey hasarlıydı” gibi genel ifadeler, tek tek neyin değiştiğini göstermez.
Depozito iadesine hazırlık, ev boşaldıktan sonra değil; girişte tutulan kayıtları bulmakla başlar. Çıkışta oda bazında kontrol, sayaç kaydı, anahtar teslimi ve varsa kesinti gerekçelerinin ayrı yazılması, tarafların somut konuları konuşmasını kolaylaştırır. Aşağıdaki çalışma listesi bu amaçla kullanılabilir; bir hukuki sözleşme veya iade garantisi değildir.
Önce kira başındaki belgeleri bir araya getirin
Teslim günü telefondan eski fotoğraflar aramak yerine, birkaç gün önce tek bir dosya oluşturun. Kira sözleşmesi, depozitonun ödendiğini gösteren kayıt, varsa giriş tutanağı ve demirbaş listesi aynı yerde dursun. Ev sahibine daha önce bildirilen arıza veya su sızıntısı gibi konulara ilişkin tarihli kayıtları da ekleyin.
Konutun girişteki halini gösteren bir fotoğraf, görüntünün tarihi ve hangi bölüme ait olduğu anlaşılabildiğinde daha faydalıdır. Orijinal dosyaları koruyun; sadece mesajlaşma uygulamasında küçültülmüş kopyalara güvenmeyin. Kayıtları gereksiz kişilerle paylaşmayın ve evde kalan kişilerin özel bilgilerini görüntüye almamaya dikkat edin.
Kiralama başlangıcındaki diğer hükümler için kira sözleşmesi hazırlama rehberini inceleyebilirsiniz. Bu yazının odağı sözleşme kurmak değil, kiralananın geri verilmesi sırasında tutulacak kayıttır.
Olağan eskime ile zarar neden ayrı değerlendirilir?
Türk Borçlar Kanunu'nun 334. maddesi, sözleşmeye uygun kullanımdan doğan eskime ve bozulmaları kiracının sorumluluğundan ayırır. 335. madde ise geri verme sırasında inceleme ve eksikliklerin bildirilmesi konusunu düzenler. Maddelerin metnine Adalet Bakanlığının kanun nüshasından ulaşabilirsiniz.
Bir duvardaki iz veya bir cihazdaki arıza için yalnızca “yeni değil” demek yeterli değerlendirme değildir. Girişteki durum, kullanım süresi, arızanın nedeni ve sözleşmenin koşulları birlikte incelenir. Bu nedenle bir fotoğraftan hareketle her olayda uygulanacak otomatik kesinti tarifesi üretmeyin.
Örneğin girişte zaten mevcut olan bir parke kabarması ile çıkıştan hemen önce oluştuğu ileri sürülen bir kapı kırığı aynı kayıtla açıklanamaz. Bu örnekler hukuki kusur kararı değildir; hangi bilginin eksik olduğunu göstermek içindir.
Ev teslim tutanağına hangi bilgiler yazılmalı?
| Kayıt başlığı | Yazılabilecek bilgi | Kaçınılacak belirsizlik | | --- | --- | --- | | Taşınmaz | Açık adres, kat ve bağımsız bölüm | Yalnızca apartman adı | | Teslim | Tarih, saat ve tarafların sıfatı | “Ay sonunda bırakıldı” | | Anahtar | Daire, bina, posta kutusu, kumanda adedi | “Anahtarlar verildi” | | Sayaç | Tür, seri numarası, okunan endeks, fotoğraf kodu | Tarihsiz tek rakam | | Demirbaş | Marka/model gerekiyorsa, mevcut durum ve ek kaydı | “Eşyalar sağlam” | | Eksiklik | Oda, nokta, gözlem ve tarafların açıklaması | “Ev kötü durumda” | | Mali kayıt | İddia edilen borç veya kesinti, dayanağı, kabul/itiraz | “Hesap sonra yapılacak” | | Ekler | Numaralı fotoğraf ve belgeler | Hangi eve ait olduğu belirsiz dosyalar |
Belgeyi imzalayacak kişinin taşınmaz sahibi veya yetkili temsilci olup olmadığını da kontrol edin. Teslimin kime yapıldığı, kaydın kendisi kadar önemlidir.
Oda oda uygulanabilecek fotoğraflı kontrol
Duvar, zemin ve kapılar
Önce odanın tamamını, sonra tespit edilen noktayı yakından görüntüleyin. “Salon, pencere altı, fotoğraf S-03” gibi bir eşleştirme kullanın. Yakın çekim tek başına yerin neresi olduğunu göstermeyebilir. Aynı açıdan giriş fotoğrafı varsa karşılaştırmayı yan yana yapın.
Mutfak, banyo ve demirbaşlar
Dolap kapakları, tezgâh, batarya ve teslim edilmiş cihazları ayrı satırlara yazın. Test edilemeyen bir cihazı çalışıyor veya bozuk diye kesin kaydetmeyin; “teslim sırasında çalışması kontrol edilmedi” gibi gözlemi anlatan bir ifade kullanın. Teknik bir arızanın nedeni tartışmalıysa uygun uzman incelemesi gerekebilir.
Sayaçlar ve anahtarlar
Elektrik, su ve doğalgaz sayaçlarının endeksini, mümkünse seri numarasıyla birlikte kaydedin. Bu kayıt, abonelik kapatma veya devir işleminin tamamlandığı anlamına gelmez; ilgili hizmet sağlayıcısındaki işlemi ayrıca takip edin. Daire anahtarı, bina giriş anahtarı, otopark kumandası ve varsa kartları sayarak yazın.
Depozito hesabını ayrı bir sayfada takip edin
“Depozito şu kadardı, kalanını sonra konuşuruz” yerine her kalemin dayanağını görünür hale getirin. Aşağıdaki örnek yalnızca tarafların kabul ettiği kalemlerin nasıl ayrılabileceğini gösterir. Tutarlar kurgusaldır.
| Örnek mutabakat kaydı | Tutar | | --- | --- | | Ödendiği belgelendiği varsayılan güvence anaparası | 40.000 TL | | Tarafların açıkça kabul ettiği belgeli eksik kumanda gideri | 1.500 TL | | Bu basit örnekte kalan anapara | 38.500 TL |
40.000 − 1.500 = 38.500 TL hesabı, kesintinin her olayda hukuken geçerli olduğu anlamına gelmez. Faiz veya hesap getirisi, başka alacaklar ve uyuşmazlıklar bu basitleştirilmiş tabloda yer almamaktadır. Bir tarafın ileri sürdüğü bedeli, diğer taraf kabul etmiş gibi yazmayın. Tartışmalı kalemler “iddia edilen tutar / dayanak / diğer tarafın açıklaması” şeklinde ayrı tutulabilir.
Bankadaki güvence ile elden ödenen depozitoyu ayırın
TBK 342, konut ve çatılı işyeri kiralarında kararlaştırılan güvenceyi ve bankaya yatırılan güvenceye ilişkin koşulları düzenler. Sözleşmeyle istenen güvence üç aylık kira bedelini aşamaz. Bankadaki güvence için kanunda öngörülen iade usulüyle, daha önce doğrudan kiraya verene ödenmiş paraya ilişkin uyuşmazlığı aynı işlem gibi değerlendirmeyin.
Kanundaki üç aylık bankaya bildirim düzenlemesi, her ev sahibinin depozitoyu gerekçesiz olarak üç ay tutabileceği anlamına gelmez. Hangi usulün uygulanacağını anlamak için ödeme yöntemi, banka kaydı ve sözleşme incelenmelidir. Somut bir uyuşmazlıkta güncel mevzuat ve hukuki destek esas alınır.
Kopyalanabilir teslim kayıt başlıkları
Aşağıdaki başlıkları bir not dosyasına veya boş sayfaya alıp kendi durumunuza göre doldurabilirsiniz:
- Taşınmazın açık adresi ve bağımsız bölüm numarası:
- Kiracı ve teslim alanın adı, sıfatı; varsa temsil yetkisi:
- Teslim tarihi ve saati:
- Giriş tutanağına ve fotoğraflarına ilişkin referans:
- Her oda için gözlenen durum ve ilgili fotoğraf numarası:
- Teslim edilen demirbaşlar ve kontrol edilip edilmediği:
- Sayaç türü, seri numarası, endeks ve fotoğraf numarası:
- Anahtar, kart ve kumanda adetleri:
- Tarafların üzerinde anlaştığı parasal kalemler:
- Üzerinde anlaşılmayan kalemler ve tarafların ayrı açıklamaları:
- Kararlaştırılmışsa ödeme yöntemi ve tarihi:
- Eklerin listesi, tarafların tarihli imzaları ve birer kopyası:
Bu liste bir ibraname, tahliye taahhüdü veya arabuluculuk anlaşma belgesi değildir. “Hiçbir alacağım kalmamıştır” gibi kapsamlı bir cümlenin sonucunu anlamadan imzalamayın. Belgeye özel hüküm eklenmesi gerekiyorsa hukuki inceleme alın.
Anlaşma sağlanamazsa hangi belgeler hazırlanmalı?
Önce talebinizi ve karşı tarafın gerekçesini yazılı biçimde netleştirin. Sözleşme, ödeme kayıtları, giriş ve çıkış tutanakları, fotoğraflar, yazışmalar ve iddia edilen giderlerin belgeleri bir arada olsun. Başvuru yolu veya süre konusunda yalnızca internetten bulunan bir şablona güvenmeyin.
Adalet Bakanlığının dava şartı arabuluculuk açıklaması, kira uyuşmazlıklarında dava öncesi arabuluculuk düzenlemesini anlatır. Somut talebin kapsamı, istisnalar ve izlenecek yol ayrıca değerlendirilmelidir. Bu rehber herhangi bir başvurunun kabul edileceğini veya depozitonun belirli tarihte tahsil edileceğini taahhüt etmez.
Sık sorulan sorular
Fotoğraf çekmek tutanak yerine geçer mi?
Fotoğraf, kaydın bir parçası olabilir; anahtar adedi, teslim alan kişi veya tarafların farklı açıklamaları gibi bilgileri tek başına içermez. Yazılı liste, tarihli görüntüler ve ödeme kayıtlarını birlikte saklamak daha açıklayıcı bir dosya oluşturur.
Kiracı depozitoyu son kira yerine sayabilir mi?
Depozito ve kira ödemesini kendiliğinden aynı kalem kabul etmeyin. Tarafların anlaşması, ödeme kayıtları ve hukuki durum değerlendirilmeden son kirayı ödememek yeni bir uyuşmazlık doğurabilir.
Ev sahibi incelemeye gelmezse ne yapılmalı?
Anahtarları gelişigüzel bir yere bırakıp teslimin tamamlandığını varsaymayın. Teslim ve bildirim usulünü somut durumunuza uygun biçimde hukuki destekle belirleyin; iletişim ve deneme kayıtlarını saklayın.
Bilgi kontrol tarihi: 30 Ekim 2026. İçerik genel bilgilendirme ve kayıt düzeni içindir; kişiye özel hukuk görüşü içermez. Kapak görseli temsilîdir, gerçek bir teslim işlemini göstermemektedir.
